MEHİR SENEDİNE BAĞLI ZİYNET ALACAĞI DAVASI
Atmaca Hukuk ve Danışmanlık olarak bu yazımızda Mehir Senedine Bağlı Ziynet Alacağı Davası adlı makaleyi ele alacağız. Boşanma davaları devam ederken veya sonuçlandıktan sonra sizin de bildiğiniz üzere çeşitli maddi ve manevi yükümlülükler ve borçlar doğması mümkündür. Her ne kadar Mehir Senedi kavramına bağlı ziynet eşyası veya alacak davaları 4271 sayılı Türk Medeni Kanununda yer almasada yeni kanunda bağış vaadi sözleşmesi olarak yorumlanmaktadır. Boşanma sırasında veya Boşandıktan sonra açılabilecek bu alacak davasının alanında uzman bir boşanma avukatı ile takip edilmesi önemli bir husus oluşturmaktadır.
MEHİR SENEDİ NEDİR?
Mehir senedi evlilik birliği sürecinde ve sonrasında kadınların haklarını korumak için düzenlenen bir senettir. Mehir senedinin bir amacıda kadınlara bir güvence vermektir. Mehir senedi sayesinde kadına verilen güvence ve tazminat hakkı güvence altına alınmıştır. Mehir senedinin içeriğinde ziynet ve para olabileceği gibi taşınmazlar da dahil olmak üzere maddi varlığı değeri içeren her şey yazılabilecektir. Mehir Senedine Bağlı Ziynet Alacağı Davası,Yeni Medeni Kanunda Mehir senedi ile ilgili bir düzenleme bulunmamakla birlikte mehir senedine bağışlama vaadi sözleşmesi kuralları uygulanabilecektir.
“.Mehir, kocanın evlenme sözleşmesi anında veya devamı sırasında ya da evliliğin sonra ermesi hâlinde kadına verdiği belirli bir mal, para veya ekonomik değeri olan armağandır. Medeni Kanun, evlenme sözleşmesi sırasında karı kocadan birinin diğerine bir mal veya para vermesini ya da vermeyi vaat edip bir süre ertelemesini yasaklamamıştır. Bu nedenle, eski hükümlere göre kurulmuş mehr, Medeni Kanun tarafından yasaklanmış bir hukuki ilişki olarak kabul edilemez (02.12.1959 tarihli, 14/30 Sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı gerekçesi).”
MEHİR SENEDİNİN TARAFLARI
Mehir Senedine Bağlı Ziynet Alacağı Davası,Mehir geleceğe yönelik verilmiş bir bağış vaadi olması sebebiyle evlilik birliği içinde sadece koca tarafından verilmez. Kocanın anne babası veya yakınları tarafından da mehir verilebilecektir. Fakat 3. Kişi tarafından verilecek geleceğe yönelik mehir başka bir deyişle bağışlama vaadi Türk Borçlar Kanunu md. 288 düzenlenen bağışlama vaadi hükümlerine göre çözüme kavuşturulacaktır.
“mehri müeccel, ileriye yönelik bağışlama vaadi niteliğinde olduğundan, koca dışında üçüncü kişinin durumu 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 128. maddesinde (818 sayılı Borçlar Kanunu’nun BK 110. maddesi) yazılı üçüncü kişi yararına borç altına girme olmayıp, TBK’nın 288. (BK’nın 238.) maddesinde düzenlenmiş bağışlama vaadidir.”( Yargıtay 1. Hukuk Dairesi Esas: 2016/10819 Karar:2019/4105 Tarih: 26.06.2019)
MEHİR SENEDİNE DAYALI ZİYNET DAVASI ?
Mehir senedinden dolayı ziynet eşyalarının teslimi ya da bedellerinin tahsili istemi ile Asliye Hukuk Mahkemelerinde açılır. Boşanma sonrasında kadının elinde bulunan mehir senedi bu davadaki en önemli ve işe yarar delillerden birisidir. Yine ispat kuralları kadının açacağı davadaki açıklamalara göre değişkenlik gösterecektir.
MEHİR SENEDİNE DAYALI ZİYNET DAVASI KİMLER AÇABİLİR?
Boşanma davası ile birlikte veya boşanma davası sonuçlandıktan sonra da bu dava açıabilecektir. Mehir Senedine Bağlı Ziynet Alacağı Davası,Zamanaşımı ve hak düşürücü sürelere de dikkat etmek gerekmektedir. Mehir senedinde adına bağışlama yapılmış olan kadın eş mehir senedinde yazılmış olan vaadleri, ziynetleri, taşınmazları kısacası maddi değeri olan her şeyi bu davayı açarak isteyebilecektir. Davalı eş tarafından da karşı dava açma gündeme gelecektir.
MEHİR SENEDİNDE İMZANIN OLMAMASI
Davacı kadın eş mehir senedi iddiasını ispatlamak zorundadır. Fakat imzasız bir mehir senedi ne yazıkki bu davada tek başına delil olarak kullanılamayacaksa da başkaca ispat yolları da mümkündür. Boşanma davasında ve dava dilekçelerindeki beyanlar da ispat açısından önem arz etmektedir.
3. Kişiler tarafından yani davalı kocanın anne babası, akrabası, arkadaşı vb. Kişiler tarafından da mehir senedinin imzalanması gerekmektedir. Aksi taktirde borçtan sorumlu tutulabilmeleri için başkaca deliller bulunmalıdır.
“Davacı ve eşi arasında düzenlenmiş olan 24/8/1996 tarihli mehir senedi bulunmakta olup burada bağış yapan davalı eştir. Nitekim dosyadaki evraklar ve tanık beyanlarından dava konusu eşyaların davalı eşte bulunduğu anlaşılmaktadır. Yerel mahkemece davalı kayınvalide hakkında da hüküm kurulmuşsa da, adı geçen davalının mehir senedinde imzası olmadığından sorumluluğundan da söz edilemez.”( YARGITAY DÖRDÜNCÜ HUKUK DAİRESİ,Esas: 2001/3278, Karar:2001/7261 Tarih : 05.07.2001)
MEHİR SENEDİNE DAYALI ZİYNET DAVASI DAVACI KADININ İSPAT YÜKÜMLÜLÜĞÜ
4271 sayılı Türk Medeni Kanununa göre kişiler hakkını dayandırdıkları olayları ve olguları ispat etmekle yükümlüdürler. Davacı kadın eş mehir senedinde bulunan söz konusu ziynet eşyalarının elinden zorla alındığını iddia ederse iddiasını ispatlaması gerekmektedir. Yine somut olaya göre olay ile ilgili ispat ve delillerin uzman bir avukat tarafından incelenmesi gerekmektedir.
“O halde; mehir senedinde yazılan ziynet eşyasının, davacının rızası dışında elinden alındığını ispat külfeti davacıda olduğu kabul edilerek, dosya içerisinde mevcut boşanma dosyası ve bu dosyadan tefrik edilen karşı davadaki tanık beyanları ile tüm delillerin birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yanlış değerlendirme ve eksik inceleme ile davacının çeyiz senedinde yazılı ziynet eşyaları yönünden davanın kabulüne karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.”(Yargıtay 3.Hukuk Dairesi,Esas: 2019/533Karar: 2019/3306,Tarih: 10.04.2019)
MEHİR SENEDİNDE VERİLENLERİN GEÇERSİZ OLABİLECEĞİ DURUMLAR
TBK md. 295′ de düzenlenen Bağışlamanın ortadan kalkması, Bağışlamanın geri alınması durumlarının incelenip kanuna uygun şartlar gerçekleşmişse mehir senedi geçersiz olabilecektir. Yine bu durumun gerçekleşmesi için uzman bir avukattan destek almakta fayda vardır.
“1. Bağışlanan, bağışlayana veya yakınlarından birine karşı ağır bir suç işlemişse.
2. Bağışlanan, bağışlayana veya onun ailesinden bir kimseye karşı kanundan doğan yükümlülüklerine önemli ölçüde
aykırı davranmışsa.
3. Bağışlanan, yüklemeli bağışlamada haklı bir sebep olmaksızın yüklemeyi yerine getirmemişse.”
“TBK md.296 da Bağışlama sözü veren, aşağıdaki durumlarda sözünü geri alabilir ve onu ifadan kaçınabilir:
1. Elden bağışlanılan bir malın geri verilmesini isteyebileceği sebeplerden biri varsa.
2. Mali durumu, sonradan sözün yerine getirilmesini kendisi için olağanüstü ağır kılacak ölçüde değişmişse.
3. Bağışlama sözü verdikten sonra, kendisi için yeni aile yükümlülükleri doğmuş veya bu yükümlülükleri önemli
ölçüde ağırlaşmışsa.
Bağışlama sözü verenin borcunu ödeme güçsüzlüğü belirlenir veya iflasına karar verilirse, ifa yükümlülüğü ortadan kalkar.”
MEHİR SENEDİ BOŞANMA AVUKATI
Yukarıda yazılan yazıda boşanma avukatının bu davada önemi belirtilmiştir.
MEHİR SENEDİ YÖRESEL MİDİR
Mehir seneddinde yörelere ve coğrafi bölgelere göre değerlendirme yapılmamakta olup. Hukukumuz açısından geçerli olacaktır.
BOŞANMA TAZMİNAT DAVASI
Yukarıdaki yazımızda konu ile alakalı alacak hakkında bilgi verilmiştir.
KAYINPEDERİN MEHİR SENEDİNDE İMZASI
Kayınpederin mehir senedi vermesi hususunda yukarıda yer verilen yazıda ayrıntılı değerlendirme yapılmıştır.
BOŞANDIKTAN SONRA MEHİR İSTENİR Mİ
BOŞANDIKTAN SONRA MEHİR hususunda yukarıda yer verilen yazıda ayrıntılı değerlendirme yapılmıştır.